LGBTQ Trong Anime chắc chắn không phải là điều gì mới mẻ, qua năm tháng các bộ phim Anime đã khéo léo lồng ghép thế giới LGBTQ vào phim mà bạn không hề hay biết. Năm tuổi cũng là lúc tôi bắt đầu giấu mọi người về thiên hướng giới tính của mình. Tôi hôn một cô gái trong lớp vào giờ giải lao và bị cô giáo mắng: “Con gái thì không được hôn những bạn gái khác vào môi” (quên chưa giới thiệu nhưng tôi là nữ chuyển giới sang nam và bên trên là câu chuyện của tôi 15 năm về trước).

Ngược lại, việc tôi hôn bọn con trai thì hoàn toàn được chấp nhận. Đây chắc chắn là trải nghiệm không lạ lùng gì với những đứa trẻ lớn lên ở Mỹ, đặc biệt nếu bạn lớn lên ở một ngôi làng nhỏ như tôi trước năm 2010s (trước khi quyền lợi trẻ giới LGBTQ được giải phóng). Việc tôi là người song tính luyến ái (bisexual) không có gì mới mẻ cả, nhưng vì tôi cũng bị thu hút với những người cùng giới tính, nên sự kỳ thị trong mắt mọi người là không tránh khỏi. Tuy nhiên, có một sự kiện nữa ở lớp mẫu giáo đã khiến tôi quyết định giấu đi thiên hướng giới tính của mình, một sự kiện có phần cách biệt nhưng đặc biệt liên quan đến thiên hướng giới tính của tôi.

Vẫn năm tôi 5 tuổi, cô giáo đề nghị gặp bố mẹ tôi về việc tôi yêu thích anime. Tôi đã vẽ nữ chính của Thủy Thủ mặt Trăng đang đánh nhau với lũ người xấu, và câu hỏi đặt ra là liệu Thủy Thủ mặt trăng có là một tư liệu thích hợp để lũ trẻ như tôi bắt chước hay không. Thủy Thủ mặt trăng là một anime nổi tiếng ở Nhật Bản những năm 90, dạy bài học về sự vị tha, nữ tính và tình bạn. Looney Toons, một phim hoạt hình Mỹ, dường như cũng được người lớn chấp nhận, bất chấp những cảnh có vẻ như không phù hợp với trẻ nhỏ. Đây cũng vào khoảng thời gian tôi quyết định cầm bộ anime này cùng thiên hướng giới tính của tôi giấu nhẹm đi “trong tủ quần áo” (in the closet), cho đến những năm tôi trưởng thành.

Giống như queer (tôi sẽ dùng từ này để chỉ tất cả những người khác ng dị tính ), sự phác họa của queer trong anime đã từng và vẫn đang bị giấu nhẹm đi. Không phải là không tồn tại, nhưng cộng đồng queer vẫn thường bị đối xử như là vô hình. Yếu tố lớn nhất dẫn đến điều này là luật kiểm duyệt ở các studio Nhật Bản và mạng lưới ở Mỹ.

Luật kiểm duyệt trong trường hợp này có thể là giảm quỹ đầu tư cho bộ anime nào đó sau khi phát hiện ra những cảnh không phù hợp, hay lồng tiếng anh để giấu đi những chi tiết cho thấy tình cảm lãng mạn giữa người đồng giới tính, thay đổi một số nét vẽ anime để giấu tình yêu giữa những queer. Cả Mỹ và Nhật đều không có bộ luật chính thức nào phản đối việc thể hiện sự đồng tính luyến ái trong anime, nhưng sự ngầm không đồng tình của các studio và các mạng lưới được phản ánh rõ qua những anime như Sailor Moon (Thủy Thủ Mặt Trăng) và Neon Genesis Evangelion.

LGBTQ Trong Anime Và những điều bạn chưa biết

Việc kiểm duyệt như trên có nhiều tác hại với fan của anime, và nó phản ánh một tư tưởng xã hội rằng việc yêu người cùng giới tính bị coi là độc hại. Queer trong anime cứ bị giấu đi, bị giấu đi và hành động giấu đi này ảnh hưởng tới việc ta đối xử với người đồng tính trong xã hội thật. Những anime có phác họa người đồng tính, thường là những anime mới như Yuri!! On Ice (2016) đã cho thấy bước tiến bộ trong tư tưởng, nhưng nhiều chi tiết tình cảm vẫn bị kiểm duyệt bởi mạng và studio. Có một vài bước cải tiến đáng ngạc nhiên như trong anime No.6 (2011), nhưng vẫn còn hơn 400 studios đang còn có thái độ tiêu cực với việc khắc họa đồng tính luyến ái trong anime.

Tôi tin rằng bằng việc giúp mọi người hiểu hơn về cách khác họa còn quá ít và còn nhiều tiêu cực về cộng đồng đồng tính trong các loại phim ảnh sẽ giúp tạo ra một bước tiến bộ trong việc nhận thức của xã hội. Để hiểu được là tại sao và bằng cách nào những việc kiểm duyệt như vậy xảy ra, đầu tiên ta phải hiểu qua về lịch sử anime và LGBTQ Trong Anime cũng như cách nhìn nhận thiên hướng giới tính trong lịch sử Nhật Bản.

MỘT VÀI NÉT CHÍNH VỀ LỊCH SỬ ANIME

Anime là một hình thức giải trí được đặc trưng bằng phim ảnh hoạt hình được vẽ bằng tay hoặc bằng máy tính được sản xuất ở Nhật Bản. Anime nổi tiếng ở Nhật khi xuất sang thị trường như Mỹ thường được chuyển thể bằng lồng tiếng anh hay dùng sub tiếng Anh bên dưới. Học giả Anime Robin E. Brenner cho rằng nguồn gốc của Anime có thể được thấy từ xa như hinh thức kịch Kabuki trong lối kể chuyện, nhưng khi Nhật Bản bị ảnh hưởng từ truyện tranh và hoạt hình phương Tây đầu thế kỉ 20, đất nước này đã tự sáng tạo nên bộ môn nghệ thuật giải trí đặc trưng riêng: Anime và Manga.

Manga là truyện tranh của Nhật Bản, và rất nhiều anime được chuyển thể từ manga. Tác giả cuốn sách “Anime Performativity: Diversity through Conventionality in a Global Media-Form” (tạm dịch là Nghệ thuật Anime: Sự phong phú qua truyền thống trong các hình thức truyền thông đa quốc gia), Stevie Suan định nghĩa manga là “truyện tranh được vẽ qua những ô tranh, thông thường có chuẩn mực về cách vẽ, đường nét, biểu cảm, trong cách xây dựng nhân vật và phong cách dẫn truyện” và định nghĩa nghệ thuật anime chủ yếu là “cách lồng tiếng, phông nền, cách tạo thế giới và hiệu ứng âm thanh”, thêm vào một số yếu tố sắc thái hơn là “phương pháp hoạt hình, phong cách chuyển động, lối kể chuyện và nhịp điệu bộ phim” (trích từ Suan, 64). Một số khung nền và công thức sẵn có trong lối kể chuyện và yếu tố thị giác giúp cho sự phát triển nhanh chóng của anime, và từ đó, nhu cầu anime cũng tăng mạnh. Một yếu tố quan trọng nữa trong việc tạo dựng anime là sự phân thể loại.

Trong khi anime cũng có rất nhiều thể loại giống phương Tây như kịch tính, hài hước, kinh dị,… hai thể loại chính tồn tại trong giới công nghiệp anime là: shounen và shoujo, dịch ra là truyện dành cho con trai và truyện dành cho con gái. Chính sự phân hóa anime theo giới tính này quyết định một số phong cách mà các anime đi theo và cũng là tiền đề cho thế giới LGBTQ Trong Anime.

LGBTQ Trong Anime Và những điều bạn chưa biết

Shounen chiếm lượng lớn ngành công nghiệp anime khi ngành này ngày càng phát triển. Sci-fi là một nhánh nhỏ nằm trong shounen rất nổi tiếng, với những tác phẩm cổ điển như Astro Boy (1952). Trong những năm 1980, một nhánh phụ thể loại shounen cũng được ưa chượng rất nhiều, Mecha, trở nên nổi tiếng. Mecha được ảnh hưởng từ sự phát triển kỹ thuật hiện đại như máy tính, VHS, điện thoại trong đời sống hàng ngày, đồng thời là những lo lắng về hậu quả của chúng. (Benner, 66) Mobile Suit Gundam (1979) và Macross (1982) là những series nổi tiếng ở cả Nhật Bản và Mỹ. Với sự ảnh hưởng của phim của George Lucas, chính kịch không gian shounen anime như Outlaw Star (1996) và Cowboy Bebop (1997) cũng gây được nhiều tiếng vang. Thời điểm này, thị trường anime đã bắt đầu chú tâm vào khán giả nam giới trẻ tuổi với những series vô cùng nổi tiếng như Dragon Ball Z(1989), Yugioh(1996) và Naruto (1999), những series mà thành công vang dội ở Mỹ phần vì chúng khá giống với truyện tranh anh hùng của Mỹ, nhưng đúng hơn là do một phong cách sáng tạo mới trộn lẫn giữa fantasy và võ thuật.

Những shounen anime với động vật là bạn đồng hành như Pokemon (1997) và Digimon (1999) cũng là những tạo được nhiều tiếng tăm dựa vào thiết kế đồ chơi, thú bông của Tamagotchi, và dù những anime này nhấn mạnh vào toàn dàn diễn viên, sự phát triển của nhân vật nam chính thông qua hành trình phiêu lưu kỳ ảo của mình vẫn được chú trọng nhất. Khác với phim hoạt hình Mỹ thường từ hai hãng DisneyWarner Brothers, anime dù dành cho trẻ em vẫn giữ những nét rất người lớn trong đó, khi mà chủ đề của nhiều anime giải quyết là bạo lực, sự bỏ rơi của gia đình, và cái chết. Ngược lại với shounen là thể loại shoujo, hướng tới khán giả nữ trẻ, cốt truyện cũng như chủ đề khác với shounen manga/anime.

Một lời chỉ trích dành cho những phim của Disney là mẫu hình lý tưởng dành cho nữ giới thường là những nàng công chúa, còn mẫu hình lý tưởng cho nam thì rộng hơn nhiều. Điều này cũng có thể áp dụng đối với anime và cách phân thể loại theo giới tính này.

LGBTQ Trong Anime Và những điều bạn chưa biết

Shoujo anime/manga thường giải quyết những vấn đề về tình bạn, tình yêu, gia đình, và sự nữ tính thông qua góc nhìn của nhân vật nữ chính. Nhiều truyện shoujo cũ thường có bối cảnh là trường học, sử dụng nhiều kỹ thuật kể truyện đặc trưng cho thể loại này.

Sau này, như để cạnh tranh với shounen anime/manga, thể loại shoujo “nữ phép thuật” ra đời và nhanh chóng dành được sự nổi tiếng kinh điển là Sailor Moon (1991), Revolutionary Girl Utena (1997), và Thủ lĩnh thẻ bài Sakura (1998). Ở thể loại này, các nhân vật nữ chính sẽ có sức mạnh ma thuật và đánh nhau với nhân vật phản diện (thường là nam) với sự giúp đỡ của nhiều người bạn bè nữ giới khác. Những dạng truyện này thường gồm những trang phục khá “công chúa”, phong cảnh lung linh, sắc hồng, và hoa trong lúc kể chuyện cũng như khi dùng hiệu ứng đặc biệt. Trong khi những câu chuyện này cũng có đánh nhau giống như shounen manga/anime, cảnh đánh nhau trong shoujo anime/manga ít máu me hơn, và giống như nhảy múa hơn là võ công thực sự.

Và điểm khác biệt rõ nhất giữa shounen và shoujo anime là, shoujo anime có sự chú trọng lớn vào cảnh tình cảm. Hầu hết các tập của Sailor Moon, Revolutionary Girl Utena, Cardcaptor Sakura, đều có plot tình cảm cho một hay một vài dàn cast nhân vật. Tuy nhiên, điều thú vị của dòng nữ phép thuật này và những bộ anime trên là chúng đều nhắc tới nhân vật mang khuynh hướng đồng tính luyến ái (LGBTQ Trong Anime). Trong khi sự đồng tính luyến ái trong Utena bị giấu dưới nhiều lớp cốt truyện bao gồm bị lăng mạ, hãm hiếp, và bị đầy làm nô lệ, có thể thấy rất rõ được là cậu truyện đều khắc tả tình cảm ái tình giữa nữ/nữ và nam/nam, dù tất cả tình cảm này đều rơi vào bi kịch.

LGBTQ Trong Anime Và những điều bạn chưa biết

Trong Thủ lĩnh thẻ bài Sakura (cardcaptor Sakura), nhiều nhân vật nam và nữ đều nói rằng mình bị thu hút bởi người đồng giới tính; đặc biệt, nhà xuất bản Thủ lĩnh thẻ bài Sakura, CLAMP, nổi tiếng với câu chuyện mang theme LGBTQ Trong Anime và những mối quan hệ có thể nói là dễ gây tranh cãi. Một nhánh thể loại thuộc shoujo là moe, thể loại đăc trưng bằng quan hệ tình cảm của nhân vật trẻ tuổi và sự dễ thương, thường hướng tới khán giả là nam. Nhiều người chỉ trích thể loại này vì sự tôn sùng quá thái về nữ giới chưa trưởng thành, như anime Lucky Star (2007). Nhiều người có phát hiện ra tồn tại hint về quan hệ đồng tính luyến ái trong những anime này chính là LGBTQ Trong Anime, dù rằng chúng khá không thực tế, như nhiều cảnh nhân vật đồng giới hôn và âu yếm nhau. Tuy nhiên, sự phác họa của queer trong anime không thể hiểu cặn kẽ được nếu ta không phân tích sâu hơn về lịch sử Nhật Bản trong cách nhìn nhận giới tính.

MỘT VÀI NÉT VỀ LỊCH SỬ NHẬT BẢN VÀ CÁCH NHÌN NHẬN GIỚI TÍNH

Nhật Bản là một đất nước khá hà khắc về chủ nghĩa dân tộc và sự bảo tồn văn hóa, có nghĩa là một xã hội phải đồng nhất về mặt văn hóa, và khác với xã hội phương Tây, tính chất cá thể không được coi trọng bằng tính gia đình. Vì thế, ở Nhật Bản, mọi người không cố gắng bày tỏ tình cảm bản thân hay tỏ ra khác biệt về tính cách để thu hút sự chú ý. Thú vị là chính sự cố gắng tránh né sự bày tỏ tình cảm của bản thân này được thể hiện rõ ở cách Nhật Bản nói “Anh yêu em” hay đúng hơn là, cách họ không nói vậy.

Những cặp đôi đang yêu nhau thường nói “suki da” dịch ra là “anh thích em”. Câu “aishiteru” nghĩa là “Anh yêu em” có tồn tại nhưng không được sử dụng nhiều. Điều này cũng là vì người Nhật không thích hướng sự chú ý với tình cảm cá nhân, đúng hơn là sự chú ý đến bản thân mình. Áp dụng đồng thời vào quan hệ dị tính và quan hệ đồng/song tính, bày tỏ cảm xúc ái tình không phổ biến ở Nhật, và như vậy, định nghĩa tình yêu của Phương Tây không phải lúc nào cũng áp dụng được ở Nhật Bản, từ xã hội Nhật Bản đã mang LGBTQ Trong Anime

Trước thế chiến thứ II, Nhật Bản được coi là một quốc gia khép kín về mặt văn hóa và sự nhấn mạnh vào truyền thống gia đình theo chủ nghĩa dân tộc và chú ý vào việc gia tăng dân số. Masami Tamagawa bàn luận về nguồn gốc của tư tưởng này trong cuốn sách “Thú nhận khuynh hướng giới tính với phụ huynh Nhật Bản: Phân tích về văn hóa xã hội trong cuộc sống”.

LGBTQ Trong Anime Và những điều bạn chưa biết

“Bắt nguồn từ đạo Khổng, gia đình được coi là đơn vị cơ bản cấu thành xã hội Nhật ở thời Meiji (1890), tạo nên nhiều trách nghiệm gia đình đặt lên thành viên dựa vào giới tính và thứ bậc. Dù rằng hệ thống cổ hủ này đã bị bác bỏ sau chiến tranh, nhiều truyền thống gia đình Nhật Bản vẫn còn tồn tại đến nay, nhiều phần vì một hệ thống hộ khẩu gia đình Nhật gọi là “koseki”. Dường như hệ thống này không hề thay đổi đã tạo ra nhiều ràng buộc cho gia đình Nhật khi phải đăng kí hộ khẩu theo phương pháp truyền thống. Hộ khẩu gia đình được sắp xếp phân cấp thứ bậc, chèn ép phụ nữ và bỏ lại những người LGBT.”

Mặc dù cần một hệ thống hộ khẩu truyền thống, sự đồng tính luyến ái tại Nhật Bản xuất hiện từ rất sớm: ngay từ thế kỉ 11. Tamagawa kể rằng có nhiều bằng chứng lịch sử cho thấy quan hệ ái tình nam/nam ở các nhà kịch kabuki, vì những diễn viên nơi đây đều là nam và sống rất gần nhau. Hơn nữa, có bằng chứng cho thấy nam cao tuổi thường trong mối quan hệ với nam thấp tuổi hơn và những nam giới khác xung quanh. Quan hệ đồng tính tiếp diễn ở các bậc Đế Vương và trong nhiều tôn giáo, trở nên đặc biệt phổ biến giữa các sĩ tử Samurai, trên những chiến trường và cuộc phiêu lưu không có phụ nữ, đây có thể nói là ví dụ của LGBTQ Trong Anime lâu đời nhất.

Hishikawa Moronobu vẽ một bức tranh nanshoku bày tỏ mối quan hệ đồng tính gọi tình giữa các samurai năm 1680, và ông là một trong nhiều họa sĩ hứng thú về đề tài này thời đại Edo. Tuy nhiên, Tessa Morris-Suzuki, tác giả của Sự sáng lập và tái sáng lập của “Văn hóa Nhật” viết rằng lịch sử Nhật gắn liền với sự nhấn mạnh về văn hóa quốc gia, trong đó bao gồm sự làm yếu đi đồng tính luyến ái, ảnh hưởng mạnh mẽ từ Châu u thế kỉ 19. Sự thay đổi này được tháy rõ trong đạo luật thời Meiji.

Đạo luật thời Meiji và ảnh hưởng từ Pháp đã tác động trược tiếp vào luật Keikan năm 1881, luật trừng phạt và cho rằng đồng tính luyến ái là một thứ tục tĩu cũng như chỉ trích đàn ông nữ tính. Gregory Pflugflder, học giả về quan hệ lãng mạn đồng tính nam ở Nhật Bản cho rằng sự thay đổi này bắt nguồn từ nỗi sợ nếu tiếp tục đồng tình quan hệ nam/nam thì đất nước sẽ hứng chịu nhiều thử thách về sinh sản và gia tăng dân số. Tiếc là, không có quá nhiều chi tiết về đồng tính luyến ái giữa nữ giới trong lịch sử Nhật Bản, nhưng có nhiều ẩn ý rằng nếu phụ nữ vẫn mang thai, vẫn sinh con, thì họ được phép quan hệ đồng tính với nữ giới khác.

Sự từ chối đồng tính luyến ái này vẫn tiếp diễn cho tới Nhật Bản hôm nay, sau nửa thế kỉ sau khi Nhật Bản bị bắt mở cửa hậu chiến tranh. Một nghiên cứu năm 2007 bởi REACH online có kết quả rằng trong số những người đồng tính và song tính nam tại Nhât, 8% bày tỏ khuynh hướng giới tính mình cho bố và mẹ, 6% cho mẹ và chỉ 1% cho bố. Bài viết cũng bàn luận về ảnh hưởng của phim đen và cách khắc họa quan hệ nữ/ nữ là đề tài nóng hổi cho những loại phim này khiến cho người đồng tính nữ ở Nhật rất khó để nói về giới tính của mình với người xung quanh. Một số queer trong nghiên cứu của Tamagawa nói rằng họ cảm thấy được chú ý đến hơn trong văn hóa LGBTQ Trong Anime; tuy nhiên, còn nhiều những bộ anime/manga dùng tình yêu giữa người đồng giới tính dâm đãng hóa, dưới những thể loại như yaoi và yuri.

Giống như các thể loại khác hướng vào một giới tính nhất định (như shounen hay shoujo), yaoi và yuri cũng có những khuôn mẫu cốt truyện rất đặc trưng. Tamagawa đã miêu tả manga/ anime yaoi hay “đam mỹ” là câu chuyện của “tình yêu giữa những nam giới nữ tính”, thể loại mà rất được yêu thích từ năm 1970 trở đi. Những câu chuyện này được ưa chuộng bởi “hủ nữ”, hay đúng hơn là những cô gái trẻ, thường là dị tính (heterosexual) ưa thích truyện tình nam/nam. Một vài đặc điểm của yaoi là nam đẹp như nữ, gọi là bishounen, thường được cặp với một nam khác cao ráo, vạm vỡ hơn đó là LGBTQ Trong Anime. Chính hình ảnh cặp đôi này phản ánh cách nhìn của những người dị tính về quan niệm một cặp đôi “truyền thống”, cặp đôi mà một người phải dịu dàng, nhẹ nhàng, một người phải mạnh mẽ, nam tính.

Cốt truyện yaoi manga cũng thường xuyên sử dụng thái quá tình tiết tiêu cực, như lạm dụng quyền lực, ngược đãi, hành hạ đối phương, càng làm hình ảnh của tình cảm nam/nam xa rời thực tế hơn trong mắt độc giả dị tính. Yuri, hay còn gọi là “bách hợp” là những câu truyện xoay quanh tình cảm giữa nữ giới. Tương tự như yaoi, yuri cũng có những cốt truyện khuôn mẫu trong đó cặp đôi một nữ tính một nam tính, nhưng thông thường, nhân vật chính trong yuri là hình ảnh dâm đãng hóa về những thiếu nữ mới lớn.

Những điểm trên tôi không nói ra để phủ nhận những độc giả queer của yaoi hay yuri, dù rằng lượng lớn độc giả của thể loại này là người dị tính. Với fan và tác giả dị tính tạo ra những câu truyện về queer, một góc nhìn thiếu thực tế về LGBTQ Trong Anime lập tức nảy sinh. Và không thể nhắc đến yaoi, yuri mà không nhắc tới bộ truyện tranh fan vẽ hay còn gọi là doujinshi, thường dựng trên mối quan hệ của những nhân vật có sẵn. Và đương nhiên, thể loại như yaoi hay yuri là những mác gắn thường thấy trên các doujinshi này, nhưng dựa vào cách studio sản xuất từng bộ anime, thì các tác phẩm này của fan hầu như không có chút ảnh hưởng nào tới thực tế của anime gốc cả.

Kể cả vậy đi chăng nữa, tình huống truyện thường thấy trong những manga/anime này là mối quan hệ ái tình độc hại, thể hiện rõ những định kiến sai lầm của những người dị tính về giới LGBTQ, vì chúng được làm ra với độc giả trong dự kiến là những người dị tính, và hầu hết, đều được tạo ra bởi người lưỡng tính. Đến ngày hôm nay, chủ yếu chỉ có yaoi và yuri phác họa tình yêu giữa người đồng tính ở Nhật Bản, song fan, queer và rất nhiều người khác vẫn đang mong chờ những câu chuyện về queer không dâm đãng hóa, không làm lệch lạc đi tình yêu đồng giới đây cũng là một ví dụ điển hình LGBTQ Trong Anime. Queer fans của anime xứng đáng nhận được những điều tốt đẹp hơn là thế này, và vì lẽ đó, ta phải tìm kiếm những anime phác họa tích cực về queer và đồng thời tìm hiểu tại sao những anime đó lại bị kiểm duyệt ở Nhật Bản và Mỹ.

TÌNH CẢM NỮ/NỮ TRONG THỦY THỦ MẶT TRĂNG

Với 200 tập tạo bởi Toei Animation studio, công chiếu năm 1991-1997, Thủy Thủ Mặt Trăng trở thành một trong những bộ anime kinh điển và nổi tiếng của Nhật Bản. Dựa theo bộ manga của nữ tác giả đầy tài năng Naoko Takeuchi, Thủy Thủ Mặt Trăng kể về Usagi Tsukino, một nữ sinh trung học có sức mạnh trở thành Thủy Thủ Mặt Trăng và đánh nhau với kẻ thù để bảo vệ trái đất. Usagi chiến đấu để cứu nhân loại cùng với những người bạn khác của cô với những cái tên của các hành tinh.

LGBTQ Trong Anime Và những điều bạn chưa biết

Với dàn cast là 8 nhân vật nữ chính vô cùng mạnh mẽ, series nhấn mạnh vào những chủ đề như sức mạnh nữ giới, trong khi vẫn giữ được những nét chính chính của thể loại shoujo. Bản thân Usagi cũng có những giây phút tình cảm với một nam nhân vật, nhưng điều đáng chú ý nhất nhất trong bộ anime này là quan hệ nữ/nữ giữa hai thủy thủ Uranus và Neptune. Mối quan hệ này thực sự rất đáng chú ý trong cách anime phác họa nó, cho dù Uranus và Nepture chưa từng hôn hay nói rằng họ yêu nhau, họ vẫn là những hình ảnh tiêu biểu cho giới LGBTQ Trong Anime.

Uranus và Neptune lần đầu tiên xuất hiện ở arc thứ ba trong tập 92 “Đứa trẻ đẹp trai? Bí mật của Haruka Tenoh.” Trong tập phim này, một đứa trẻ đẹp trai, Haruka, bị Usagi và Minako (Venus) theo đuổi. Dù Haruka có đáp trả lại những lời tán tỉnh của hai của hai cô nàng, đến cuối cùng, trái tim Haruka cũng thuộc về một cô gái tóc xanh xinh đẹp tên Michiru. Phức tạp hơn, cuối tập phim, ta phát hiện ra là Haruka không phải con trai, mà là một cô gái tính cách và ăn mặc rất đỗi nam tính.

Cô cũng đồng thời là Thủy Thủ Uranus, trong khi Michiru là Thủy Thủ Neptune. Mối quan hệ giữa Haruka và Michiru không bị khắc họa cực đoan hay tếu cợt; họ chỉ đơn giản là “dành cho nhau” như Haruka đã nói. Trong tập 95, hai người tham dự cuộc thi cho những cặp tình nhân, và khi người dẫn chương trình bảo các thí sinh gọi tên bạn gái của mình, Haruka đã gọi Michiru. Cách khắc họa cuộc tình này rất đáng phân tích trong cách cách nhân vật thu hút nhau, nắm tay âu yếm,… Cuộc hội thoại giữa họ cũng rất tình cảm, và Haruka và Michiru thường xuyên nói về sự thân mật của họ.

Một trong những biểu hiện của sự kiểm duyệt ở Nhật là, trong khi Usagi và bạn trai cô hôn nhau 4 lần trên màn ảnh (một con số khá nhiều kể cả trong số những cặp đôi dị tính trong anime), thì Uranus và Neptune chưa từng hôn nhau. Sự kiểm duyệt này có thể xét tại việc Nhật Bản còn có nhiều định kiến về sự đồng tính từ thời Meiji và đạo luật Keikan. Tuy nhiên, ở bản lồng tiếng Mỹ, quan hệ giữa Uranus và Neptune còn bị kiểm duyệt nặng nề hơn.

LGBTQ Trong Anime Và những điều bạn chưa biết

Trong tập 92 công chiếu ở Mỹ trên Fox Kids, câu thoại Haruka dùng trong bản Nhật để nói là cô thuộc về Michiru chuyển thành cô không thuộc về Michiru. Trong những lúc họ nắm tay, âu yếm, tán tỉnh nhau, Haruka và Michiru nhấn mạnh rằng họ chỉ là bạn. Và rồi, trong một số tập tiếp theo ở bản Mỹ, cả hai đều được nói là họ hàng. Trong tập 94, Michiru kể về nụ hôn đầu của cô với một cậu bé tên Brad, trong khi thực tế bản Nhật, nụ hôn cô nói tới là nụ hôn giữa Adam và Eve, không liên quan đến cô.

Trong một bài báo bởi Huffington Post tựa đề “Thủy Thủ Neptune và Uranus thừa nhận thiên hướng giới tính của họ trong câu chuyện giả tưởng”, Sara Roncero-Menendez phân tích về cách mà mối quan hệ này bị kiểm duyệt ở Mỹ để tránh chủ đề về đồng tính này tác động tới những cô gái trẻ. Vì vậy, thay vì cho thấy một mối quan hệ trong sáng và thuần khiết của hai cô gái trong anime, các mạng lưới ở Mỹ cố gắng biến mối quan hệ của họ trở thành một mối quan hệ khác hẳn.

Dù rằng cử chỉ của hai nhân vật này khiến họ gần như là “incest” (tình yêu lãng mạn giữa những người trong họ hàng). Một học sinh trường đại học Minnesota dịch từ một bài phỏng vấn năm 1996 của báo Kappa Magazine có sự góp mặt của tác giả series Takeuchi nói “Mối quan hệ của Haruka và Michiru là rất đặc biệt… Không chỉ tồn tại tình yêu dị tính, mà tình yêu đồng tính hoàn toàn có thể tồn tại, và trong trường hợp này là giữa hai nữ.” Cô không hài lòng về những thay đổi trong mối quan hệ giữa Haruka và Michiru trong bản lồng tiếng Anh.

Việc kiểm duyệt của Thủy Thủ Mặt Trăng không chỉ dừng ở Uranus và Neptune. Trong anime bản gốc, hai nam phản diện, Kunzite và Zoisite được phác họa là có quan hệ tình cảm ái tình. Họ đều bị cắt trong bản Mỹ. Thủy Thủ Sailor Star, người từng thầm thích Usagi trong bản Nhật, bị đuổi thành Nam trong bản anime Mỹ để biến mối quan hệ thành dị tính. Những chi tiết này được xem là biểu hiện của mong muốn các mạng lưới Mỹ không muốn đả động đến chủ đề đồng, song tính – LGBTQ Trong Anime.

LGBTQ Trong Anime Và những điều bạn chưa biết

Một tin vui là trong Sailor Moon Crystal (Thủy Thủ Mặt Trăng Pha Lê) năm 2015 công chiếu tại Nhật đã cho khán giả thấy rõ là Uranus và Neptune không phải là họ hàng anh em gì, mà là một cặp đôi. Họ có nhiều cử chỉ lãng mạn hơn với nhau ở mùa ba của bản anime mới này, và công chiếu trên Crunchyroll, bản anime này đều giống nhau cho Nhật Bản và các nước nói tiếng Anh.

Bộ series mới này chưa phải hoàn hảo, như một cảnh trong Thủy Thủ Mặt Trăng Pha lê, Haruka đã cưỡng hôn Usagi, một trong những cách phác họa tiêu cực về giới queer, dù rằng hành động này sau cô đã xin lỗi. Điều này cũng để chỉ rằng những bước Nhật Bản đang cố gắng phác họa giới queer trong anime mới chỉ là những bước rất cỏn con. Tóm lại, Thủy thủ Mặt trăng là một trong những bộ anime quan trọng để thấy được sự xuất hiện của queer trong anime đã bị kiểm duyệt thế nào tại Nhật Bản và Mỹ.

Nguồn: Anime Reviewer-Văn Hoá 2D và hơn thế nữa

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây